Coraz bardziej nowocześniejsze jednostki napędowe sprawiają, że producenci instalacji LPG prześcigają się w coraz to nowszych opracowaniach.

Najnowsze systemy sterują wszystkimi fazami silnika, począwszy od wolnych obrotów, a skończywszy na pracy w skrajnych warunkach

Obecnie najbardziej zaawansowane systemy gazowego zasilania pojazdów to instalacje IV generacji, a głównie sekwencyjnego wtrysku gazu. Są praktycznie niezawodne. Przy ich zastosowaniu charakterystyka pracy silnika jest identyczna z oryginalną, tak jak przy zasilaniu benzyną.

W systemach tych gaz w fazie ciekłej ze zbiornika gazu, poprzez wielozawór, dostaje się do nowoczesnego jednostopniowego reduktora-parownika. Po odparowaniu (przejściu do fazy lotnej) dostaje się do wtryskiwaczy gazu, które wtryskują sekwencyjnie do cylindrów (w okolice zaworów ssących) odpowiednią ilość gazu w odpowiednim momencie cyklu pracy silnika. Sterowanie ilością podawanego gazu odbywa się za pomocą zaawansowanego elektronicznego układu sterującego, który decyduje o czasie trwania i momencie wtrysku gazu. Ustalenie dawki gazu oraz momentu wtrysku odbywa się z wykorzystaniem obrobionych przez komputer benzyny informacji.

W zgodzie z normami

Nowoczesne instalacje sekwencyjne firmy Tartarini Auto oferuje Auto Gaz Śląsk Sp. z o.o. Są to systemy fazowego wtrysku gazu z listwami wtryskiwaczy EVO 07 i EVO 08, które spełniają m.in. unijne normy emisji spalin EURO4. Jest to jedno z najbardziej zaawansowanych technologicznie rozwiązań w grupie układów alternatywnie zasilających paliwami gazowymi. Rozwiązanie to jest zarazem najprostszym, jak i gwarantującym najlepsze wyniki z punktu widzenia własności użytkowych pojazdu. Strategie wzbogaceń, optymalizacji dawki paliwa.

Z punktu widzenia tak zużycia paliwa, jak i poziomów emisji toksycznych składników spalin nie ulegają zmianom. W ten sposób zapewniono pełną zgodność systemu sekwencyjnego wtrysku firmy Tartarini Auto z obowiązującym standardem OBD (On Board Diagnosis). Standard ten przewiduje ciągłą kontrolę wszystkich elementów składowych systemu zasilania odpowiedzialnych za przygotowanie mieszanki, informując użytkownika pojazdu w sytuacji zagrażającej przekroczeniem dopuszczalnych poziomów emisji toksycznych składników spalin.

Pełna kompatybilność systemu wtrysku paliwa gazowego ze standardem OBD to możliwość nadzorowania przez elektroniczne urządzenie sterujące wtryskiem paliwa benzynowego, wszystkich elementów składowych systemu. Układ alternatywnego zasilania paliwem gazowym posiada ponadto rozbudowane strategie kontroli, zapewniające w sytuacji awaryjnej automatyczną zmianę paliwa zasilającego na bazowe sygnalizując to dźwiękowo.

Na gazie jak na benzynie

W przypadku instalacji z sekwencyjnym wtryskiem gazu firma FHU Czakram poleca produkt włoskiej firmy MTM o nazwie BRC Sequent 24. Jest to najnowocześniejszy system sekwencyjnego wtrysku gazu w fazie lotnej powstały na bazie systemu Fly Sequent, który doskonale sprawdził się w samochodach wyposażonych w wtrysk benzyny.

Wtrysk gazu Sequent 24 jest przeznaczony do samochodów 3 i 4-cylindrowych, jak też i z turbodoładowaniem. Zastosowano w nim wtryskiwacze BRC oraz nowej generacji czujniki i emulatory, które wbudowano w podstawowe komponenty systemu tj. reduktora Genius, listwy Rail i centralę SQ 24. W instalacji głównym elementem odpowiedzialnym za prawidłową pracę jest centrala, która poprzez odpowiednie oprogramowanie oraz bezpośrednią współpracę z centralą benzynową steruje całym procesem. W systemie tym ma zastosowanie listwa Rail BRC, która zasila pod ciśnieniem wszystkie wtryskiwacze BRC.

Dozowanie gazu odbywa się z maksymalną dokładnością, albowiem każdy wtryskiwacz obsługuje wyłącznie jeden cylinder. Otwarcie wtryskiwaczy gazowych i wtryskiwanie mieszanki następuje dokładnie w tym samym czasie co w przypadku pracy na benzynie wtryskiwaczy benzynowych, które podczas jazdy na gazie zostają odłączone. Poprzez dodatkowe umieszczenie czujnika ciśnienia i temperatury gazu w listwie Rail, mierzącego powyższe wartości z większymi dokładnościami, mamy natychmiastową interwencję i skorygowanie ilości spalanego gazu.

W przypadku awarii któregoś z elementów instalacji gazowej lub braku gazu następuje automatyczne przełączenie na zasilanie benzyną. Dzięki tej integracji brak jest różnic między jazdą na gazie a jazdą na benzynie W systemie tym zostaje wyeliminowane ryzyko występowania płomienia zwrotnego czyli tzw. strzałów, ponieważ wtrysk gazu następuje w pobliżu zaworów ssących w momencie ich otwarcia.

Wtrysk gazu Sequent 24 montowany jest m.in. w gwarancyjnych samochodach marki Chevrolet, Kia, Hyundai czy Seat. System spełnia najbardziej rygorystyczne normy emisji spalin m.in. Euro 4, przez co jest przyjazny dla środowiska. Dostępny jest od 3,2 tys. zł.

Natomiast do pojazdów 5,6, 8 i 12-cylindrowych zalecany jest, podobnie działający, system Sequent 56, które przeznaczone są do samochodów z wielopunktowym sekwencyjnym układem wtrysku benzyny i silnikiem z zapłonem iskrowym.

Czakram poleca także system Sequent Direct Injection do samochodów z bezpośrednim wtryskiem benzyny. Powstał on bazie sprawdzonego i znanego systemu Sequent. Został jednak opracowany dla danego typu silnika i ma zastosowanie w samochodach z bezpośrednim wtryskiem benzyny 4 i 6 cylindrowych, wolnossących lub z turbodoładowaniem o mocy maksymalnej do 200 kW.

Auto marzenie

Z kolei spółka Europegas oferuje instalacje innego włoskiego producenta OMVL. Obecnie nowością w jej ofercie jest Dream XXI N - wtryskowy systemem gazowy. Może być instalowany we wszystkich typach pojazdów wyposażonych we wtryski i jest zasilany gazem LPG lub metanem. Posiada homologację zgodną z aktualnymi normami bezpieczeństwa dotyczącymi instalacji gazowych (A 67 - 01 i A, 110), co pozwala utrzymywać poziom zanieczyszczeń w spalinach poniżej limitu przewidzianego najbardziej rygorystycznymi normami (Euro4). Dream XXI N jest bardzo dobrze przystosowany do działania w każdych warunkach pracy pojazdu i gwarantuje najlepsze osiągi związane z komfortem i sposobem prowadzenia pojazdu. OMVL zwrócił szczególną uwagę na jak najlepszą wzajemną integrację części mechanicznej z częścią elektroniczną systemu, czyniąc tym samym bardzo prosty i szybki sposób montażu instalacji. System gwarantuje więc doskonałe osiągi pojazdu podczas zasilania gazem i nie mającym najmniejszego wpływu na osiągi pojazdu podczas zasilania benzyną.

LPG po włosku

Jednym z liderów na europejskim rynku instalacji gazowych jest włoska firma Landi Renzo SPA, wchodząca w skład Grupy Landi, która w Polsce działa poprzez spółkę Landi Polska. Oferuje wielopunktowy system wtrysku sekwencyjnego Landirenzo Omegas. Należy on do najnowszej generacji dostępnych na rynku, systemów przejścia z zasilania na benzynę na zasilanie na gaz LPG w fazie lotnej.

Kontrola nad silnikiem leży w gestii komputera benzyny, podczas gdy komputer gazu zajmuje się przetwarzaniem poleceń wygenerowanych dla wtryskiwaczy benzyny na odpowiednie polecenia dla wtryskiwaczy gazu. Rozwiązanie to w minimalnym stopniu narusza oryginalny system zasilania na benzynę. Instalacja może działać w każdym 3, 4, 5, 6 i 8-cylindrowym silniku z wielopunktowym wtryskiem paliwa, niezależnie ani od zastosowanego w nim typu sterownika paliwowego ani od sondy bądź sond lambda.

Uruchomienie pojazdu następuje zazwyczaj na benzynę, ale w nagłych wypadkach, istnieje możliwość uruchomienia na gaz, przy użyciu przełącznika. Po rozruchu pojazdu i ustawieniu przełącznika w pozycji gaz, komputer ECU gazu kontroluje warunki, które muszą być spełnione do dokonania przełączenia.

Gaz płynny, znajdujący się w zbiorniku pod ciśnieniem zależnym od jego składu i od temperatury otoczenia, jest odparowywany w reduktorze i rozprężany tak, aby ciśnienie wyjściowe było wyższe o 0,95 bar od ciśnienia obecnego w kolektorach ssących. W momencie, gdy silnik osiąga temperaturę minimalną potrzebną do przełączenia, otwierane są elektrozawory znajdujące się na wielozaworze i na reduktorze/parowniku.

Kiedy zachodzą także inne warunki niezbędne do dokonania przełączenia (minimalny poziom obrotów, przyspieszanie), system przełącza się na gaz. Wówczas wtryskiwacze benzyny zostają odłączone, a komputer ECU gazu rozpoczyna sterowanie wtryskiwaczami gazu.
Komputer gazu odczytuje czas wtrysku benzyny i zmienia go na czas wtrysku gazu, aby sterować wtryskiwaczem odpowiadającym danemu cylindrowi.

Poza kierowaniem wtryskiwaczami gazu, w celu kompletacji systemu, komputer ECU nadzoruje także inne funkcje takie jak: wskaźnik poziomu paliwa, sterowanie elektrozaworami, powrót na zasilanie benzyną w przypadku wyczerpania LPG.

Japoński wtrysk

Spółka Proton proponuje zaś sekwencyjny system wtrysku ciekłego gazu JTG japońskiej firmy Icom. Jest to uniwersalny wtrysk dla silników od 3 do 12-cylindrów, turbodoładowanych i pracujących na mieszance ubogiej. Daje on możliwość dysponowania napędem, który spełnia kilka przeciwstawnych warunków na raz: jest oszczędny, a nawet bardziej spontaniczny na wciśnięcie przyspieszenia niż na benzynie i wysoce niezawodny i zarazem wydajny mocą z o wiele mniejszą emisja szkodliwych spalin do środowiska. Najnowszej generacji system wtrysku gazu w fazie płynnej oferuje zupełnie nowy rodzaj zasilania silników paliwem alternatywnym. Inaczej niż w instalacjach tradycyjnych, które dostarczają paliwo w fazie gazowej, w systemie JTG ciekły gaz nie jest zamieniany w stan lotny w reduktorze, ale bezpośrednio wtryskiwany do kolektora przy wysokim ciśnieniu w stanie płynnym. Rozprężający się zimny gaz w rezultacie zapewnia wyższy stopień wypełnienia cylindrów i wzrost mocy silnika.

System z weryfikacją

Z kolei Auto Gaz Centrum oferuje system sekwencyjnego wtrysku gazu Zenit. Nowy sterownik wtrysku gazu jest rozbudowanym i zaawansowanym systemem sterowania. Wykonanie jest realizowane w firmie Autronic. System ten gwarantuje m.in. sekwencyjne przełączanie z benzyny na gaz, czyli załączanie poszczególnych wtryskiwaczy gazowych indywidualnie, funkcję „Max Power”, czyli przejście z gazu na benzynę po przekroczeniu zadanej prędkości obrotowej silnika oraz automatyczny powrót do zasilania gazowego po spadku obrotów, możliwość odłączania, bądź załączania pojedynczych wtryskiwaczy benzynowych (co pozwala na dokładną weryfikację stanu wtryskiwaczy gazowych, zacinania się, zawieszania, niedokładnego dawkowania) oraz możliwość kalibracji sytemu na podstawie obciążenia silnika w funkcji prędkości obrotowej (pozwala to na stworzenie punktów kalibracyjnych mapy gazowej dokładnie odpowiadających charakterystyce wtryskiwaczy benzynowych).

Natomiast sekwencyjny system wtrysku Sirocco, oferowany również przez Auto Gaz Centrum, przeznaczony jest do samochodów z wielopunktowym wtryskiem benzyny, wyposażonych w katalizator i sondę lambda oraz system diagnostyki OBD. Należy do najnowszych technologicznie systemów wykorzystujących do określenia dawki gazu czas otwarcia wtryskiwaczy benzynowych. To na jego podstawie jednostka sterująca oblicza w czasie rzeczywistym czas otwarcia wtryskiwaczy gazowych (oddzielnie dla każdego cylindra) uwzględniając dodatkowo właściwości paliwa gazowego oraz jego aktualne parametry (temperaturę i ciśnienie). Sterownik samoczynnie przełącza auto na zasilanie gazowe po osiągnięciu przez silnik odpowiedniej temperatury. Zapewnia również automatyczny powrót na zasilanie benzyną w przypadku wyczerpania się gazu w butli (sygnalizowany dźwiękowo). Może współpracować z 8 sekcjami wtryskiwaczy benzynowych.

Rodzima technologia

Ofertę w zakresie sekwencyjnego wtrysku gazu ma także spółka Elpigaz. Proponuje system  Stella 4DPI (Stella for Direct Petrol Injection). Umożliwia on adaptację silników z wtryskiem bezpośrednim benzyny, na zasilanie gazowe LPG. W systemie tym zastosowano zupełnie nowe strategie zasilania, w celu zabezpieczenia  wtryskiwaczy benzyny przed potencjalnym uszkodzeniem. Ponadto sterownik używany w tym systemie różni się znacznie od stosowanych w dotychczasowych wtryskach sekwencyjnych gazu. Jest on chroniony dwoma nowymi patentami.

Oprócz tego Elpigaz ma w ofercie także systemy sekwencyjnego wtrysku Stella Nord i Elisa Nord. Jest to modyfikacja dotychczasowych systemów dla samochodów 3 i 4-cylindrowych. Przeznaczone są dla użytkowników pojazdów z wielopunktowym wtryskiem benzyny i sondą Lambda.

(PF)

Dodaj komentarz