Niezbędne w warsztatowym sklepie

Znormalizowanych łożysk możemy spodziewać się w piastach kół i mostach

Najczęściej stosowane w samochodach osobowych są łożyska toczne, wykorzystujące niewielkie opory tarcia potoczystego. Często stosowane są również różnego rodzaju tuleje i podkładki ślizgowe, zwłaszcza w elementach, od których wymagany jest możliwie najniższy poziom hałasu, niewielki ciężar i niewielka przestrzeń zabudowy.

Samochód to wciąż jedno z najbardziej zaawansowanych urządzeń mechanicznych, a biorąc pod uwagę rozwój automatyki i informatyki - także urządzeń elektronicznych. Nie jest jednak jednorodnym urządzeniem nie tylko z punktu widzenia łożysk. Można bowiem wyszczególnić szereg układów, z których niemal każdy wykorzystuje więcej niż jedną formę łożyskowania.

- Warto pamiętać, że konstrukcje łożysk stosowanych w motoryzacji bardzo często odbiegają w sposób znaczący od znormalizowanych konstrukcji łożyskowych. Najbardziej powszechną różnicą, są niewielkie zmiany wymiarów w stosunku do łożysk znormalizowanych, będące częściej efektem polityki producenta, niż wymaganiami technicznymi. Jednak w wielu przypadkach mamy do czynienia ze złożonymi konstrukcjami, że wymienię piasty nowszych generacji, rolki napinacza czy elementy wahacza - wyjaśnia Michał Koeppe, Product Manager z Complex SA.

Ogólnie można przyjąć, że znormalizowanych łożysk możemy spodziewać się w piastach kół i mostach (jeśli występują) - o ile łożyska stożkowe o wymiarach calowych uznamy za takowe. Prostych łożysk kulkowych możemy spodziewać się w alternatorach i klimatyzacji, choć te drugie dość często występują w lekko zmodyfikowanych wymiarach.

Spośród łożysk tocznych najbardziej rozpowszechnione są łożyska kulkowe, począwszy od poprzecznych jedno- i dwurzędowych zwykłych, poprzez poprzeczne jedno- i dwurzędowe skośne, skończywszy na łożyskach wzdłużnych (oporowych) o złożonej konstrukcji.

Równie powszechne są też łożyska stożkowe, niekiedy ilością dorównując tym wymienionym wcześniej. W tym przypadku również mamy do czynienia z wieloma odmianami, począwszy od zwykłych, jednorzędowych, poprzez zintegrowane wersje dwurzędowe ze wspólnym pierścieniem zewnętrznym, skończywszy na wersjach wzdłużnych (oporowych). Bardzo często można spotkać różne odmiany łożysk igiełkowych, przy czym bezwzględnie królują tzw. złożenia igiełkowe, czyli koszyczki z elementami tocznymi.

Stosunkowo najrzadziej występują łożyska walcowe, a to za sprawą ich ograniczeń w stosunku do przenoszenia obciążeń złożonych. W samochodach osobowych najrzadziej występują łożyska wahliwe, czy to kulkowe, czy baryłkowe.

Ponadto szczególne znaczenie, w przypadku łożysk, ma szczelność. Jeśli wskutek utraty szczelności do środka łożyska dostanie się brud lub woda, łożysko przestanie nadawać się do użytku. Brud między kulkami a powierzchnią toczną powoduje łuszczenie się i powstawanie pęknięć. Rdza, spowodowana przez dostanie się wody do środka łożyska, ma podobne skutki. Konstrukcja uszczelniacza (wielowarstwowa) i materiał, z którego jest wykonany, powinny gwarantować całkowite zabezpieczenie łożyska przed brudem i wodą przy jednoczesnym dopuszczeniu do wyciekania niewielkich ilości smaru.

Marka z ISO

Spółka Complex oferuje gamę produktów marki CX. Jest to prawie 5000 typów łożysk tocznych, tulei łożyskowych, łożysk ślizgowych, zespołów łożyskowych, zestawów naprawczych do piast kół oraz akcesorii łożyskowych. Każda partia towaru poddawana jest szczegółowej kontroli, gdyż Complex pracuje według procedur zgodnych z normami ISO 9001: 2000.

Marka CX została wprowadzona na rynek w 1995 r. Było to podyktowane potrzebą dostarczenia klientom produktów ze średniej klasy cenowej, ale utrzymujących wysokie parametry jakościowe. W ten sposób została wypełniona istniejąca dotychczas nisza rynkowa nie tylko w Polsce, lecz także w Europie.

Znaczący udział łożysk marki CX w rynku łożysk motoryzacyjnych (łożyska kół, alternatory) to doskonały dowód wysokiej niezawodności produktów. Tworzone obecnie łożyska stożkowe mają zmodernizowaną konstrukcję względem wersji pierwotnych i charakteryzują się wyższą nośnością, lepszymi parametrami obrotowymi. Przyczyną jest zwiększenie rozmiaru i liczby wałeczków, ale przy zachowaniu wymiarów głównych.

Do sukcesu marki przyczyniły się również doskonałe zestawy naprawcze do piast kół, które są obecnie jednym z naszych sztandarowych produktów. Zestawy te to 512 referencji do większości marek samochodów. W skład zestawu wchodzą wszystkie niezbędne komponenty do naprawy elementów łożyskowania na piaście kół samochodu. Zestawy naprawcze znajdują zastosowanie w ok. 90 proc. marek samochodów

Polski lider jakości

Z kolei głównym producentem łożysk w Polsce jest Fabryka Łożysk Tocznych Kraśnik SA. Rocznie wypuszcza ich na rynek ok.16 mln sztuk. Także producentów samochodów, zarówno ciężarowych, jak i osobowych. Na potrzeby przemysłu motoryzacyjnego przeznacza 58 proc. swojej produkcji.

W Kraśniku powstają więc wszelkiego rodzaju łożyska. Począwszy od kulkowych (zwykłych, skośnych jednorzędowych, skośnych dwurzędowych, wahliwych, samonastawnych czy wzdłużnych), poprzez łożyska stożkowe i walcowe, aż po łożyska specjalne (kulkowe zwykłe, kulkowe do sprzęgieł, rolki toczne czy ślizgowe przebudowe). W sumie w katalogu łożysk samochodowych jest ponad 800 pozycji, które są kompatybilne np. z łożyskami firmy SKF, światowego lidera w przemyśle łożyskowym.

FŁT oferuje również łożyskowe zestawy naprawcze KZN 11, 12 i 14. Dobrane komponenty są najwyższej jakości, co przekłada się na trwałość i niezawodność produktów. Z oferty fabryki korzystają m.in. Peugeot, Citroen, Renault, Fiat i wielu innych. Produkuje także łożyska stosowane w samochodach ciężarowych, osiach przyczep i naczep producentów takich jak: Scania, BPW, ROR, SAF. 

- Posiadamy także własne biuro konstrukcyjne, które tworzy łożyska według wymagań klienta, oraz modernizuje dotychczasowe konstrukcje. Produkowane łożyska testowane są we własnym laboratorium badawczym na odpowiednich stanowiskach, również konstruowanych zgodnie z wymaganiami klienta. Wszystkie materiały wykorzystywane przez nas  w procesie produkcyjnym poddawane są szczegółowym testom laboratoryjnym (m.in. badanie składu chemicznego, badanie własności mechanicznych, stechiometrycznych, metalograficznych i inne) - podkreśla Sławomir Rodzik z Fabryki Łożysk Tocznych - Kraśnik SA.

W 2009 r. FŁT planuje uruchomienie produkcji łożysk stożkowych, zaś w zeszłym roku, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom klientów, ruszyła produkcja łożysk kulkowych z koszem tekstolitowym.

W co drugim aucie

Natomiast światowym liderem w produkcji łożysk, w tym łożysk kół do praktycznie wszystkich samochodów osobowych i ciężarowych jest firma SKF. Szacuje się, że co drugi samochód na świecie jest wyposażony w ich łożyska. Firma dostarcza na rynek ponad 45 mln sztuk rocznie. Ostatnio SKF udoskonaliła zespoły piast zawierające czujniki, które dostarczają informacji do systemów hamowania zapobiegających blokowaniu kół, systemów kontroli trakcji, a nawet systemów ułatwiających monitorowanie ciśnienia w oponach.

Chociaż piasty zintegrowane są coraz powszechniejsze w każdej nowej generacji pojazdów, na rynku części zamiennych nadal przeważają łożyska stożkowe bez zintegrowanych uszczelniaczy. SKF oferuje zaś szeroki zakres łożysk stożkowych (TRB) z wytłaczanymi koszyczkami stalowymi, wytwarzanych zgodnie z rygorystycznymi normami, zarówno w rozmiarach metrycznych, jak i calowych.Te łożyska kół, o małym przekroju poprzecznym i dokładnych kątach styku, są konstruowane tak, aby można było przystosować je do obciążeń osiowych i promieniowych, gdy zamontowane zostaną z odpowiednim luzem. Są zazwyczaj używane do nie napędzanych kół przednich lub tylnych. Łożyska TRB powinny być zawsze smarowane smarem wysokiej jakości (SKF VKG1), a szczególną staranność należy zachować przy montowaniu nowego uszczelniacza. Luz należy regulować zgodnie ze wskazówkami producenta.

Z kolei osadzony na dwurzędowym skośnym łożysku kulkowym, zespół HBU 1 jest optymalnie przystosowany do specjalnych warunków używania kół samochodowych. Część ta gwarantuje właściwe podparcie w momencie wystąpienia obciążenia łożyska przy skręcaniu. Główne elementy składowe, jeden pierścień zewnętrzny i dwa wewnętrzne, są dopasowane za pomocą zestawu kulek dla zapewnienia prawidłowego luzu. Koszyczki na dwa rzędy kulek są wykonane z włókna szklanego wzmocnionego poliamidem.

Zespół HBU 1 jest nasmarowany i uszczelniony na cały okres użytkowy. Skonstruowany z wykorzystaniem doświadczeń nabytych z HBU 1, zespół HBU 2 ma pierścień zewnętrzny z integralnym kołnierzem, zastępującym funkcjonalnie oddzielną piastę. Zewnętrzny pierścień kołnierzowy jest skonstruowany jako lekka część strukturalna, bieżnia pierścienia zewnętrznego jest hartowana indukcyjnie w celu zwiększenia wytrzymałości łożyska. Kołnierz jest twardy, z gwintowanymi otworami lub szpilkami i czopem do scentrowania i zamontowania tarczy hamulca oraz koła. Wymiary kołnierza i czopu są tak dobrane, aby spełniały określone wymagania klienta. HBU 2 jest zwykle używany z obrotowym pierścieniem zewnętrznym do nie napędzanych kół przednich lub tylnych.

Trzecia generacja piast zintegrowanych HBU 3 ma jeden kołnierz do podłączenia koła i tarczy hamulca oraz drugi do zamocowania zespołu do zawieszenia. Ten w pełni zintegrowany system znacząco upraszcza konstrukcję i obsługę w porównaniu z konstrukcjami tradycyjnymi. Zdolność przenoszenia obciążeń dynamicznych jest zmaksymalizowana dzięki zastosowaniu oddzielnego pierścienia wewnętrznego do wewnętrznego rzędu kulek. Pierścień ten jest montowany na pasowanie z wciskiem. Kołnierz pierścienia zewnętrznego jest mocowany do zawieszenia za pomocą śrub. Wewnętrzny pierścień obrotowy, z twardym kołnierzem, czopem i gwintowanymi otworami lub szpilkami, jest skonstruowany do zamontowania tarczy hamulca oraz koła. HBU 3 jest nasmarowany i uszczelniony na cały okres użytkowy. Przeznaczony jest zarówno do kół napędzanych, jak i nie napędzanych. Przy zastosowaniu do kół napędzanych moment obrotowy jest przenoszony na pierścień wewnętrzny poprzez wielowypust ewolwentowy.

W związku z coraz powszechniejszym wykorzystywaniem lekkich samochodów ciężarowych jako solidnych sportowych pojazdów rodzinnych, firma SKF wprowadziła niedawno nową linię udoskonalonych piast zintegrowanych, nazwanych X-Tracker. Seria, wykorzystująca nowe cechy konstrukcyjne i zaawansowane technologie produkcji, nadaje lekkim ciężarówkom o dużych osiągach oraz pojazdom typu SUV cechy użytkowe i komfort samochodu osobowego. X-Tracker oparto na konstrukcji dwurzędowego skośnego łożyska kulkowego. Rząd zewnętrzny ma większą średnicę i zawiera więcej kulek niż rząd wewnętrzny. Konstrukcja zapewnia wzrost wytrzymałości łożyska, jednocześnie zwiększając o 50 proc. sztywność piasty w porównaniu z tradycyjnymi piastami z łożyskami stożkowymi.

Komentarze

Nie ma jeszcze komentarza do tego arykułu