Ogromny postęp w dziedzinie elektroniki, który nastąpił w ostatnich latach doprowadził do sytuacji, w której każdy produkowany obecnie pojazd samochodowy wyposażony jest w systemy elektroniczne wspomagające działania kierowcy, zapewniające jak największą efektywność i poprawność działania układu napędowego, gwarantując jednocześnie spełnienie norm emisji szkodliwych substancji zawartych w spalinach do atmosfery, podwyższające bezpieczeństwo (dotyczy to zarówno systemów bezpieczeństwa czynnego, jak i biernego) oraz podwyższające komfort jazdy.

Rozwój systemów elektronicznych stosowanych w pojazdach samochodowych dotyczył w pierwszej kolejności samochodów osobowych, a wszelkie nowości technologiczne w tym zakresie wprowadzano do produkcji seryjnej właśnie w tej grupie pojazdów.

Ze względu jednak na specyfikę pojazdów i ich przeznaczenie to właśnie samochody ciężarowe i pojazdy użytkowe powinny być znacznie trwalsze i pewniejsze w działaniu. Konstruowane są przecież w celu wykonywania znacznych przebiegów, a ich zadaniem jest sprawne i terminowe wykonywanie usług transportowych na długich trasach. To właśnie w tej grupie pojazdów samochodowych stosuje się sprawdzone rozwiązania konstrukcyjne z zakresu systemów elektronicznych przetestowane skutecznie w praktyce w grupie samochodów osobowych. W przypadku pojazdów ciężarowych pewność działania wszystkich systemów i układów oraz prowadzony przez sterownik proces samodiagnostyki ma znacznie większe znaczenie niż w przypadku pojazdów osobowych. Umożliwia bowiem wykrycie pewnych symptomów niewłaściwego funkcjonowania poszczególnych podzespołów i układów w fazie początkowej, a w związku z tym prowadzenie skutecznego procesu przeciwdziałania i zapobiegania występowania awarii w najmniej odpowiednim momencie, czyli w trakcie pokonywania długich tras, powodujących automatycznie odczuwalne straty finansowe, wynikające z nieterminowego świadczenia usługi transportowej.

Postęp technologiczny w zakresie elektroniki samochodowej umożliwił wprowadzenie w konstrukcjach pojazdów ciężarowych zupełnie nowatorskich rozwiązań lub znaczne udoskonalenie istniejących już systemów i układów oraz poprawienie ich funkcjonalności i działania.

Obecnie produkowane i wprowadzane do eksploatacji samochody ciężarowe posiadają wiele systemów, za których działanie odpowiadają układy elektroniczne. Są to układy:

-sterowania silnikiem – zapewniający ekonomiczne, efektywne i ekologiczne spalanie mieszanki paliwowo-powietrznej,

-sterowania automatyczną skrzynią biegów,

-komfortu (klimatyzacji, wspomagania układu kierowniczego, zawieszenia aktywnego, audiowizualne itp.),

-bezpieczeństwa czynnego (układy antypoślizgowe, przeciwdziałające blokowaniu się kół, bocznego znoszenia opon itp.),

-bezpieczeństwa biernego (pasy bezpieczeństwa, poduszki i kurtyny powietrzne),

-odpowiedzialne za komunikację z naczepą i zastosowanym w niej systemem ABS (w przypadku ciągników siodłowych),

-oraz inne moduły w przypadku nadwozi specjalnych (np. sterowanie pompą oleju czy położeniem klapy przy rampie wyładowczej itp.).

- Systemy te wyposażone są w elektroniczne elementy kontrolujące poszczególne parametry pracy, a odpowiednie sterowniki nadzorują poprawność otrzymywanych wartości tych parametrów i w razie potrzeby poprzez odpowiedzialne za nie elementy wykonawcze korygują ich wartość.

Zdecydowana większość nowych systemów elektronicznych stosowanych w samochodach ciężarowych i pojazdach użytkowych umożliwia komunikację z urządzeniami diagnostycznymi, oraz transmisję zawartych w pamięci sterownika danych ułatwiających zlokalizowanie nieprawidłowości w pracy i funkcjonowaniu systemu, a w związku z tym szybkie zdiagnozowanie ewentualnych usterek.

Niestety w nowych konstrukcjach samochodów ciężarowych nie da się już zlokalizować usterki bez użycia specjalistycznego sprzętu diagnostycznego ponieważ w pojazdach wyposażonych w tak dużą liczbę systemów elektronicznych różnorodność usterek może być tak duża, że tylko komunikacja urządzenia diagnostycznego ze sterownikiem pojazdu daje możliwość szybkiego i skutecznego zdiagnozowania uszkodzeń.

Diagnozowanie elektronicznych układów samochodów ciężarowych polega na zlokalizowaniu niesprawnego elementu lub podzespołu, czyli takiego, który nie wypełnia określonych dla niego funkcji lub robi to w sposób niewłaściwy. Wykrycie wadliwie działających podzespołów lub konkretnych elementów możliwe jest dzięki okresowym czynnościom kontrolnym wykonywanym przez odpowiednie systemy w ramach tzw. procedur samodiagnostyki. Dzięki nim możliwe jest właśnie wykrycie i zlokalizowanie usterek w funkcjonowaniu poszczególnych układów.

Wykorzystując przyrząd diagnostyczny do kontroli elektronicznych układów sterujących samochodów ciężarowych istnieje możliwość kontroli sygnałów elektrycznych w czasie rzeczywistym i porównanie wartości zmierzonych z wartościami rzeczywistymi. Możliwe jest również sprawdzenie działania czujników wchodzących w skład poszczególnych systemów.

Jednym z przyrządów uniwersalnych dostępnych na rynku wyposażenia warsztatowego, obsługujących systemy elektroniczne samochodów ciężarowych jest tester diagnostyczny X-431 Heavy-Duty firmy LAUNCH. Przyrząd ten przeznaczony jest do diagnostyki samochodów ciężarowych marki: BENZ, VOLVO, ISUZU, IVECO, Cummins, Scania, Man, Renault, DAF oraz innych samochodów z systemem OBD II. Obsługuje samochody z instalacją zarówno 12, jak i 24 V. Posiada duży kolorowy ekran dotykowy oraz wbudowaną drukarkę termiczną. Posiada zasilanie akumulatorowe a komunikacja pomiędzy urządzeniem a złączem diagnostycznym pojazdu realizowana jest bezprzewodowo z wykorzystaniem technologi Bluetooth. Tester pracuje w systemie operacyjnym LINUX, aktualizacja oprogramowania wykonywana jest przez użytkownika poprzez internet (od momentu zakupu przez 12 miesięcy dostępny jest bezpłatny pakiet aktualizacyjny).

Przyrząd umożliwia:

-odczyt wersji systemu sterownika (identyfikację),

-odczyt i kasowanie kodów błędów,

-odczyt parametrów rzeczywistych,

-wyświetlenie parametrów bieżących w formie graficznej,

-testy elementów wykonawczych,

-kasowanie inspekcji serwisowych,

-programowanie sterowników,

-programowanie sterownika immobilizera.

-Aut. mgr Andrzej Kowalewski

Dodaj komentarz