Stacja serwisowa klimatyzacji to podstawa wyposażenia warsztatu

Układy klimatyzacji stały się standardowym wyposażeniem samochodów. To powoduje, że warsztaty samochodowe muszą mieć na stanie urządzenia do ich obsługi. Na rynku są dostępne urządzenia półautomatyczne i automatyczne.

Te ostatnie mają coraz więcej zwolenników, bo są nie tylko wygodne, ale i pozwalają zaoszczędzić czas.

Powszechność stosowania klimatyzatorów samochodowych powoduje, że urządzenia do ich obsługi to obowiązkowy element wyposażenia współczesnego warsztatu. Koszt dołączenia kolejnego działu usług to wydatek rzędu od 10 tys. zł do 20 tys. zł.

Ostateczne nakłady zależą jednak od tego na jakie urządzenie zdecyduje się właściciel warsztatu samochodowego.

Jak podpowiada Marek Jankowski z firmy Werther International Polska, urządzenie powinno być nie tylko stosunkowo trwałe, nowoczesne, ale i łatwe w obsłudze.

Warto też pamiętać, że przepisy bezpieczeństwa i ochrony środowiska, które prowadzą do obniżenia wartości chłodziwa w układach klimatyzacji, wymagają, aby w pojazdach było jeszcze dokładniejsze dozowanie chłodziwa i oleju.

W zależności od wykonywanych funkcji, stopnia ich automatyzacji oraz konstrukcji urządzenia rozróżnia się:

- stacje ładujące, które umożliwiają tylko napełnienie układu klimatyzacji czynnikiem chłodniczym i olejem sprężarkowym. Są wyposażone w pompę próżniową oraz zestaw manometrów z zaworami,

- stacje obsługowe, które poza funkcją ładowania układu czynnikiem mają także funkcje odzysku czynnika. Są poza tym wyposażone w sprężarkę i skraplacz z wentylatorem oraz zestaw filtrujący.

Urządzenia dzieli się również w zależności od stopnia automatyzacji.

I tak, jak zauważa Andrzej Kowalewski z Launch Polska są:

- półautomatyczne, w których czynności związane z dozowaniem oleju wykonuje się manualnie. Stacje takie są wyposażone w drukarkę, pozwalającą na na wydruk parametrów wykonanych czynności obsługowych.

- automatyczne, w których całość procesu, włącznie z dozowaniem świeżego oleju wykonywana jest samoczynnie przez urządzenie. Posiada ono, poza wagą do czynnika chłodniczego także dwie wbudowane dodatkowe wagi do oleju. Urządzenie mierzy masę odzyskanego oleju oraz dozuje

taką samą ilość świeżego.

- O ile jeszcze kilka lat temu wielu producentów miało w swojej ofercie różne półautomatyczne urządzenia, to dziś, każda z liczących się firm jest świadoma faktu, że czasy i wymagania właścicieli warsztatów bardzo się zmieniły - zauważa Piotr Drzazga z obsługi technicznej w Magneti Mirelli Aftermarket.

Jak dodaje, stacja automatyczna to nie tylko wygoda oraz prostota obsługi, pozwalająca na przeszkolenie pracownika w ciągu kilku godzin.

-Automatyzacja procesu odzyskiwania oraz ponownego napełniania układu świeżym czynnikiem pozwala przede wszystkim znacznie zaoszczędzić czas. Krótszy okres obsługi pojazdu pozwala na obsłużenie większej liczby w ciągu dnia, a czas to pieniądz - podkreśla Piotr Drzazga.

Polecane przez producentów

Automatyczna stacja będzie najodpowiedniejsza dla warsztatów, dla których obsługa klimatyzacji to podstawa działalności.

Flagowym modelem Magneti Marelli jest stacja Clima Tech Top.

Mikroprocesorowy układ wymaga od obsługującego stację mechanika, wyboru, za pośrednictwem menu, marki oraz modelu samochodu.

Po wykonaniu tej czynności stacja przeprowadza wszystkie cykle automatycznie, następuje więc odzysk czynnika oraz oleju, wytworzenie próżni, i na sam koniec podanie do układu świeżych płynów eksploatacyjnych. W tym czasie nie jest wymagana

żadna ingerencja w pracę maszyny, za działanie której odpowiedzialny jest sterujący systemem elektrozaworów oraz wag mikrokomputer.

- Podczas omawianych procesów pracownik warsztatu może przystąpić do innych czynności jak na przykład odkażania systemu wentylacji - wyjaśnia Piotr Drzazga.

Przy tej czynności, jak dodaje pomocny będzie Ozon Maker, który pozwala na dezynfekcje całego układu za pomocą ozonu. Ta forma dezynfekcji pozwala na unicestwienie wszelkich siedlisk grzybów oraz bakterii, nawet w bardzo trudno dostępnych miejscach.

- Po zakończeniu procesu podawania czynnika oraz dezynfekcji układu, właściciel samochodu może otrzymać potwierdzenie przeprowadzonych czynności, dzięki wbudowanej w urządzenie drukarce - mówi Piotr Drzazga.

Clima Tech Top jest też wyposażone w opcje diagnostyki układu klimatyzacji w samochodzie. Warto dodać, że obok podstawowego modelu Clima Tech Plus oraz najbardziej zaawansowanej stacji Clima Tech Top, firma Magenti Marelli wprowadziła do oferty model Clima Tech HD. Urządzenie charakteryzuje się mocniejszą pompą próżniową, większą butlą wewnętrzną, dłuższymi przewodami. Dzięki temu idealnie nadaje się do warsztatów, które zajmują się serwisowaniem większych pojazdów.

Automat znajdziemy też w ofercie firmy Z.U.H. Sosnowski.

AC 590 PROP to zaawansowane urządzenie amerykańskiej firmy SPX Robinair zapewniające szybką i precyzyjną obsługę klimatyzacji. Odzysk i recykling, wytwarzanie próżni, uzupełnianie oleju i ponowne napełnianie systemu odbywa się łatwo i bezpiecznie.

Wydajność pompy próżniowej w urządzeniu to 180l/min. Zapewnia ona wysokiej klasy osuszanie układu. Natomiast duży zbiornik wewnętrzny na czynnik R134a, o pojemności 20 kg, umożliwia pracę bez konieczności częstego jej przerywania w celu uzupełnienia czynnika z butli zewnętrznej.

Urządzenie wyposażone jest w bazę danych, zawierającą informacje o ilości czynnika i oleju w każdym pojeździe. System wielokrotnego oczyszczania czynnika chłodniczego zapewnia uzyskanie dobrej jego czystości.

Na rynku dostępne jest też urządzenie Konfort 650E firmy Texa. Tryb automatyczny używa bazy pojazdów, która zawiera informacje o ilości napełnienia chłodziwa i rodzaje kompresorów olejowych dla większości pojazdów dostępnych w Europie. Wtrysk oleju i barwnika UV jest automatycznie kontrolowany przez trzy elektroniczne wagi.

Wbudowana baza danych może być cyklicznie uzupełniana o nowe pojazdy. Urządzenie spełnia europejskie wymogi bezpieczeństwa CE/PED/TUV oraz przestrzega amerykańskie standardy dotyczące czystości chłodziwa podczas napełniania - SAE J2099.

Eksploatacja stacji odbywa się za pomocą dwóch ręcznych zaworów. Urządzenie pracuje w trybie szybkim automatycznym oraz programowanym.

Opcjonalnie stacje można wyposażyć m.in. w moduł GPRS do zdalnego aktualizowania danych, zestaw przedłużający węże do 12 metrów, drukarkę, profesjonalny zestaw do przepłukiwania klimatyzacji, kontrolę napełniania oleju i UV dzięki elektronicznym wagom.

Z automatów na rynku słynie też Bosch.

Obecnie trwa w firmie promocja urządzenia ACS 650. Przy zakupie każdy kupujący otrzymuje poradnik diagnozowania klimatyzacji w samochodach gratis.

Warto dodać, że urządzenie, dzięki temu, że jest wyposażone w większy zbiornik na czynnik chłodniczy oraz wydajniejszą pompę próżniową nadaje się do serwisowania większych układów stosowanych na przykład w autobusach. Dodatkowo urządzenie posiada seryjnie zintegrowaną drukarkę protokołów. Wśród jego zalet na pewno trzeba wymienić przemyślaną koncepcję wózka jezdnego. Wszystkie funkcje serwisowe i kontrolne są obsługiwane od przodu, co sprawdza się szczególnie przy ograniczonej ilości miejsca na stanowisku pracy. Wskaźnik trybu pracy LED na wierzchniej części urządzenia oferuje, oprócz sygnałów akustycznych, stałą kontrolę statusu serwisowego. Duże manometry o średnicy 100 mm umożliwiają odczyt wartości ciśnienia HP/LP także z większej odległości.

Stacje automatyczną w ofercie ma też Launch Polska.

Value-200 dostępna jest w cenie 10 tys. zł netto. Urządzenie wyposażone jest w dwie dodatkowe wagi do oleju. Umożliwia opróżnianie układu z czynnika, odzyskiwanie czynnika, oddzielenie oleju, uzyskanie próżni, napełnienie układu czynnikiem. Stacja ma wbudowaną drukarkę. Umożliwia podgrzewanie zbiornika. Jest wyposażone w sygnalizację dźwiękową, która uruchamia się w przypadku zbyt wysokiego i zbyt niskiego ciśnienia oraz przy opróżnionym zbiorniku.

Launch Polska to przykład firmy, która ma również w swojej ofercie stacje półautomatyczną. To Value-100, która kosztuje 8,5 tys. zł. Stacja pozwala na opróżnienie układu z czynnika, jego odzyskiwanie, oddzielenie oleju, uzyskanie próżni i napełnienie układu czynnikiem. Urządzenie ma wbudowaną drukarkę, umożliwia podgrzewanie zbiornika. Tak jak Value-200 posiada też sygnalizację dźwiękową.

Napięcie zasilania obu urządzeń wynosi 230 V, dokładność napełniania układu - 15 g, a maksymalne ciśnienie 17 bar.

Inny model stacji półautomatycznej to FR 2003 firmy Werther.

Urządzenie jest przeznaczone do  wykonywania pełnej wymiany czynnika i kontroli działania klimatyzatora w samochodach osobowych, dostawczych i ciezarowych. Posiada sterowanie mikroprocesorowe ułatwiające dokładne wykonanie operacji obsługowych. Urządzenie cały nadzoruje wartość parametrów w klimatyzatorze i nie pozwala na popełnienie błędów. Przykładowo nie pozwoli na włączenie fazy próżni, gdy w układzie znajduje się jeszcze czynnik chłodniczy.

Firma Werther ma w swojej ofercie także urządzenie przeznaczone dla serwisów mobilnych, świadczących usługi np. dla rolnictwa lub leśnictwa. To FR2000 stacja półautomatyczna przeznaczona do wykonywania wymiany czynnika i kontroli działania klimatyzatora w samochodach osobowych i dostawczych. Ilość czynnika zarówno odzyskanego jak i dozowanego jest ustalana metodą objętościową za pomocą podziałki na cylindrze. Proces odzyskania czynnika i oddzielenia oleju jest wykonywany automatycznie.

Urządzenie w pełni wystarcza do obsługi klimatyzatorów sterowanych elektronicznie: Climatronic.

Jak zauważają eksperci, stacje półautomatyczne idealnie sprawdzą się w warsztatach samochodowych, w których obsługa klimatyzacji stanowić ma tylko działalność dodatkową. W takim przypadku nie ma więc konieczności inwestowania w bardziej zaawansowane technologicznie, a przez to droższe urządzenia.

Dla takiego zakładu nie jest też istotna szybkość wykonania usługi, którą przeprowadza się zdecydowanie wolniej przy użyciu stacji półautomatycznych. A to dlatego, że część czynności wykonuje się manualnie.

Zasada działania

Dla potrzeb napraw i obsługi klimatyzatorów samochodowych, konstruktorzy stworzyli specjalną grupę urządzeń mobilnych, zawierających w sobie szereg potrzebnych instalacji.

Ze wzglądu na stosowanie przewodów elastycznych, a także innej konstrukcji sprężarek w klimatyzatorach samochodowych zachodzą dwa niekorzystne procesy: ulatniania się czynnika chłodniczego - przeciętnie w ilości 40-80 g rocznie oraz nawilgacanie się wewnętrzne instalacji najczęściej przez przenikanie pary wodnej przez uszczelniacze sprężarek. W efekcie, jak tłumaczy Marek Jankowski wymagana jest okresowa obsługa klimatyzatora samochodowego polegająca ma uzdatnianiu czynnika i osuszaniu układu.

Na czym polega praca urządzenia. Za przykład może posłużyć jeden z modeli stacji obsługowej do klimatyzatorów serii FR2, której producentem jest Werther. Składa się ona z manometru niskiego ciśnienia, manometru wysokiego ciśnienia, manometru ciśnienia w zbiorniku, złącza niskiego ciśnienia, złącza wysokiego ciśnienia, filtra mechanicznego, zaworu lub elektrozaworu, zaworu zwrotnego, filtra, czujnika ciśnienia,

zaworu bezpieczeństwa, zbiornika ze świeżym olejem, zbiornika ze zużytym olejem.

Manometry niskiego i wysokiego ciśnienia służą do badań diagnostycznych przed przyjęciem do obsługi oraz kontroli działania układu po wykonanej usłudze. Wartości ciśnień przybierają typowe wartości w zależności od stanu technicznego. Dla ułatwienia interpretacji wyników skala w manometrze posiada również oznakowanie temperatury nasycenia w stopniach Celsjusza.

Jak tłumaczy dalej Marek Jankowski, agregat ma obwody: odzysku, wytwarzania podciśnienia, napełniania olejem i czynnikiem chłodniczym. Praca poszczególnych obwodów uruchamiana jest przez włączanie silników elektrycznych oraz sterowanie zaworami.

W urządzeniach automatycznych ręczne przestawianie zaworów jest zamienione na sterowanie elektrozaworami za pośrednictwem układu mikroprocesorowego.

Jak wyjaśnia Marek Jankowski, układ odzysku pracuje w następujący sposób. Czynnik chłodniczy z magistrali głównej dociera do separatora oleju. Separator to rodzaju zbiornika ciśnieniowego z wymiennikiem ciepła.

Czynnik chłodniczy

w separatorze odparowuje i przechodzi w postaci gazowej przez filtr i zawór jednokierunkowy do zasysającej go sprężarki. Sprężarka spręża czynnik do ciśnienia około 12 bar, jednocześnie z ciśnieniem zwiększa się temperatura czynnika, która

dochodzi do 50 st. C. Taki czynnik jest kierowany do wężownicy umieszczonej w separatorze oleju, gdzie przekazuje ciepło ułatwiając odparowanie napływającego czynnika. Kolejny etap to przejście przez drugi separator oleju, gdzie odkładany jest olej

pochodzący ze sprężarki urządzenia. Separator pozwala zatem na wydzielenie zmieszanego z czynnikiem oleju chłodniczego.

Potem, jak wyjaśnia Marek Jankowski, przefiltrowany ponownie gorący czynnik trafia do skraplacza, gdzie zachodzą warunki do przejścia czynnika w stan ciekły i następuje

wtłoczenie przez zawór jednokierunkowy do zbiornika wewnętrznego.

W układzie są czujniki ciśnienia: wyłączające proces odzysku, gdy ciśnienie na dolocie spadnie do 0,8 bara oraz czujniki zabezpieczające przed nadmiernym wzrostem ciśnienia w układzie - ten czujnik także wyłączy sprężarkę, gdy ciśnienie wzrośnie powyżej 15 bar.

Ważnym elementem, jak zaznacza Marek Jankowski, jest zawór bezpieczeństwa. To urządzenie mechaniczne, które powinno mieć swój "paszport".

Kryteria doboru stacji serwisowej według Werther International Polska:

- stopień automatyzacji procesów - wygodne jest stosowanie urządzenia, które wszystkie procesy wykona samodzielnie jednocześnie wykrywając ewidentne

uszkodzenia. Ponieważ proces zajmuje około 40 minut, oszczędza się czas mechanika, który może wykonywać inne czynności. Mechanik może też posiadać niskie

kwalifikacje. Stacje półautomatyczne są tańsze - niektóre procesy uruchamiane i kończone są ręcznie, jednakże istnieje ryzyko pomyłki w przełączaniu właściwych

zaworów i przełączników. Kolejnym ryzykiem dla stacji półautomatycznych jest nieprzestrzeganie przez obsługującego technologii i wymaganych czasów operacji.

- baza danych - w sposób wygodny pozwala na zaprogramowanie pracy urządzenia obsługowego. Największym źródłem informacji o parametrach obsługowych klimatyzatora jest tabliczka

znamionowa pod maską silnika.

- system doradczy - na podstawie parametrów takich jak wartości ciśnienia, temperatury, wilgotności, rodzaju klimatyzatora urządzenie

podaje komunikat o stanie technicznym. Jeżeli występuje uszkodzenie - powinno ono zostać nazwane i zlokalizowane. Na podstawie

informacji znanych autorowi wynika, że urządzenie bezbłędnie wykryje brak czynnika i zanieczyszczenie zewnętrzne skraplacza. Ponadto podawane komunikaty zawierają

terminy termodynamiki, które nie są zrozumiałe dla mechaników samochodowych. Podobnie jak w innych dziedzinach diagnostyki samochodowej, tak i w badaniu klimatyzacji, właściwą

decyzję podejmie jedynie doświadczony mechanik.

- wydatek pompy próżniowej - im większy wydatek pompy próżniowej tym krótszy proces i większa liczba obsługiwanych samochodów, jednakże zaleca się, aby

czas wyważania próżni nie był krótszy niż 30 minut. Dla klimatyzatorów samochodów osobowych, dostawczych i ciężarowych, w których ilość czynnika nie jest większa niż 1200 g wystarczy

pompa o wydajności 40l/min. Czas wytwarzania próżni związany jest z koniecznością doprowadzenia ciepła z otoczenia w celu całkowitego odparowania wody i innych frakcji trudno parujących, które

należy wydostać z instalacji. Zalecenia odnośnie poszczególnych procesów są m.in. na stronie internetowej amerykańskiego stowarzyszenia MACS (Mobile Air Conditioning Society).

- możliwość częstego transportu - ten parametr ma znaczenie w przypadku tworzenia serwisu dojazdowego jak na przykład maszyn rolniczych, leśnych, czy drogowych. Nowoczesna stacja obsługowa posiada zazwyczaj

wagę elektroniczną. Wymogiem koniecznym do transportu jest nałożenie blokady wagi. Zablokowanie może być czasochłonne i nie całkowicie chronić przed rozkalibrowaniem, a nawet uszkodzeniem. Zaleca się więc zakup urządzenia

z cylindrem pomiarowym i jak najmniejszą liczbą elementów zawieszonych na przewodach wewnętrznych.

Konserwacja stacji obsługowych polega na:

- wymianie filtrów, przynajmniej raz w roku przed sezonem wiosennym,

- wymianie oleju w pompie próżniowej, który ulega starzeniu i niszczy mechaniczne elementy pompy, wymiana oleju powinna mieć miejsce przynajmniej dwa razy roku,

- kalibracja wag,

- sprawdzenie manometrów,

- sprawdzenie szczelności,

- zabezpieczanie urządzenia przed kurzem, gdy nie jest używane,

- zmywanie i przecieranie suchą ściereczką części stalowych,

- nie pozostawianie urządzenia w pomieszczeniach z oparami korozyjnymi np. w takich gdzie są ładowane akumulatory lub w lakierniczych.

Dodaj komentarz