Do sprawdzania zawartości w spalinach

Analizatory spalin to drogie urządzenia. Kosztują średnio kilkanaście tysięcy złotych. Są jednak niezbędne w Stacji Kontroli Pojazdów oraz warsztatach specjalizujących się w montażu instalacji gazowych. Z tego też względu najpopularniejsze na rynku są analizatory spalin czetrogazowe. Ale też dlatego, że istnieje możliwość ich rozbudowania o piąty gaz.

Analizatory to urządzenia służące do pomiaru nie tylko ilości, ale też i jakości spalin. Dzięki nim można ustalić, czy samochód spełnia normy prawne dotyczące emisji zanieczyszczeń. Za jego pomocą można bowiem sprawdzić zawartość tlenku węgla (CO), dwutlenku węgla ( CO2), węglowodorów (HC w przeliczeniu na n-heksan) oraz tlenu (O2) w spalinach pojazdów z silnikiem iskrowym. Pomiar CO,CO2,HC odbywa się z wykorzystaniem metody NDIR-Non-Dispersive Infrared , pomiar O2 następuje natomiast za pomocą czujnika elektrochemicznego. Każdy analizator spalin wprowadzany do obrotu powinien spełniać wymagania Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/22/WE Z 31 marca 2004 roku w sprawie przyrządów pomiarowych.

Bariera ceny

W branży motoryzacyjnej w zdecydowanej większości klientami producentów analizatorów są Stacje Kontroli Pojazdów. Właściciele zwykłych warsztatu rzadko kupują nowy analizator, gdyż jest to wydatek kilkunastu tysięcy złotych. Poza tym urządzenie znajduje zastosowanie przede wszystkich w tych warsztatach, które montują instalacje gazowe.

W Polsce najważniejszym kryterium decydującym o zakupie analizatora jest cena.

- W warunkach warsztatu nie ma bowiem żadnych wymogów formalnych, jakie musza spełniać. Warsztaty powinny kupować urządzenia na miarę swoich potrzeb, a poza tym kupując urządzenie nowe należy brać pod uwagę jego zaawansowanie technologiczne – uważa Aleksandra Chromy ze spółki Cartec K. Wiśniewski, B. Nowak.

O wyborze urządzenia powinna też decydować solidność jego wykonania.

- Analizator powinien mieć trwałą obudowę przystosowaną do pracy w warunkach warsztatowych.

Poza tym powinien mieć niekłopotliwą i intuicyjną obsługę oraz posiadać dostęp do serwisu – wyjaśnia Michał Jankowski, konsultant techniczny Werther International Polska.

Warto też zorientować się przed podjęciem decyzji o zakupie, czy analizator można doposażyć w podobnego typu oprogramowanie.

- W przypadku analizatorów firmy AVL DiTest istnieje taka możliwość. Można je wyposażyć w dodatkowe oprogramowanie, wspomagające interpretację wyników pomiaru inaczej Emission Expert, a także dające możliwość zdiagnozowania dodatkowych podzespołów w pojeździe, czyli Diagnose Plus – dodaje Michał Jankowski.

Jeśli miejscem docelowym pracy analizatora jest stacja kontroli pojazdów lub warsztat montujący instalacje gazowe bezsprzecznie należy zwrócić uwagę na dostarczone do urządzenia dokumenty. W przypadku fabrycznie nowych analizatorów powinny to być oprócz instrukcji obsługi w języku polskim deklaracja zgodności CE oraz poświadczenie spełnienia wymogów dyrektywy MID. Ten ostatni dokumenty powinien mieć postać na przykład poprawnie wypełnionej tabliczki znamionowej. W przypadku analizatorów używanych najczęściej niezbędnymi dokumentami są certyfikaty zgodności, na przykład. ITS oraz świadectwo legalizacji.

- Oczywistym kryterium jest długość gwarancji ale w przypadku analizatorów spalin rzadko zdarza się aby była ona dłuższa niż 12 miesięcy. Ważne są tutaj również możliwości dalszej rozbudowy np. o zaawansowane mierniki prędkości obrotowej silnika, przystawki dymomierzy czy też oprogramowanie służące podłączeniu do komputera - zaznacza Mariusz Juraś, vice dyrektor handlowy w Italiom..

Osobiście, jak dodaje zwróciłby również uwagę na to czy i w jaki sposób analizator sygnalizuje konieczność dokonania przeglądu i kalibracji i czy przypadkiem w tym momencie nie wyłącza się stając się bezużytecznym do momentu przeprowadzenia czynności serwisowych.

Najpopularniejsze czterogazowe 

Jak wyjaśniają producenci i dystrybutorzy największą popularnością na rynku cieszą się analizatory czterogazowe. Jest kilka powodów, dla których tak jest. Pierwszy wynika z zaleceń norm dotyczących kontroli składu spalin emitowanych przez pojazdy.

-  Gazy takie jak CO, HC czy też NOx  są gazami toksycznymi mającymi decydujący wpływ na zatrucie środowiska. Pomiar zawartości tlenu w spalinach daje natomiast obraz stanu technicznego układu zasilania oraz wydechowego pojazdu – wyjaśnia Mariusz Juraś.

Po drugie tego rodzaju urządzenia są bardziej dostępne na polskim rynku.

- Coraz trudniej nabyć analizator jedno- czy dwugazowy. Poza tym obligatoryjne jest stosowanie czterogazowych analizatorów spalin podczas okresowych badań pojazdów na Stacjach Kontroli Pojazdów – tłumaczy Marek Jankowski.

Na popularność tego rodzaju urządzeń wpływa również to, że czterogazowe analizatory spalin można rozbudować o dodatkowy gaz (NOx). Jak szacują specjaliści jest to wydatek rzędu kilku tysięcy złotych.

- Zainstalowanie dodatkowego czujnika nie jest skomplikowane, a oprogramowanie samoczynnie zwiększa możliwości pomiarowe – mówi Marek Jankowski

Mariusz Juraś podkreśla jednak, że analizator już na etapie produkcji musi być do tego przystosowany a czy czujnik stężenia NOx jest w wyposażeniu standardowym analizatora czy też w opcji zależy od producenta lub dystrybutora. Koszt takiego czujnika, według niego, wynosi około 10-20 proc. wartości analizatora.  

Wreszcie analizatory czterogazowe są wymagane w Stacjach Kontroli Pojazdów i Okręgowych Stacjach Kontroli Pojazdów. 

- Badanie piątego gazu (NOx) nie jest wymagane i nie ma wartości odniesienia dla jego pomiaru

w większości wariantów używa się analizatorów takich jak w Stacjach Kontroli lub starych analizatorów dwugazowych – tłumaczy Aleksandra Chromy ze spółki Cartec K. Wiśniewski, B. Nowak.

Producenci polecają

Firma Werther International Polska proponuje dwa modele analizatora spalin serii: 4000 oraz DiX austriackiej firmy AVL DiTest. Seria 4000 będzie idealna dla tych klientów, którzy poszukują urządzenia wolnostojącego. Jednostka sterująca ma wbudowaną uproszczoną klawiaturę oraz wyświetlacz. Urządzenia występują w odmianach: 

- DiGas i DiGas NOx –  analizator spalin 4 i 5 gazowy,

- DiSmoke – dymomierz,

- DiCom i DiCom NOx - zestaw kombi składający się z analizatora i dymomierza.

Seria DiX to natomiast modułowa platforma diagnostyczna, działająca w oparciu o komputer PC/laptop.

- Występuje w wielu konfiguracjach – dodaje Michał Jankowski.

Jak dodaje na polskim rynku analizator jest dostępny w modułach:

- DiGas 480 - analizator spalin

- DiSmoke 480 -  dymomierz,

- DiLink 480 - moduł łączący,

- DiScope 802 - oscyloskop 2-kanałowy,

- DiSpeed 492 - przystawka do pomiaru prędkości obrotowej oraz

- DiOBD 880 - tester elektroniki.

Jak wyjaśnia Michał Jankowski, urządzenia firmy AVL charakteryzuje ponadprzeciętna trwałość.

- To rzetelnie zaprojektowane i solidnie wyprodukowane przyrządy, które latami pracują bezawaryjnie. Mają wymagane certyfikaty. Oprogramowanie urządzeń jest opracowane według polskich wytycznych – wymienia zalety Michał Jankowski.

Analizatory spalin w ofercie posiada również Italcom. Firma poleca zwłaszcza

urządzenie włoskiej firmy BrainBee model AGS688 przeznaczony do badania silników zasilanych etyliną, LPG czy też CnG.

Jest to analizator czterogazowy, czyli pozwalający na pomiar stężenia: tlenku węgla CO, dwutlenku węgla CO2, tlenu O2, węglowodorów HC. Istnieje jednak możliwość jego rozszerzenia o piąty gaz czyli pomiar zawartości tlenków azotu NOx.

Urządzenie oprócz standardowego programu do kontroli emisji spalin zawiera specjalne procedury kontrolne na przykład do kontroli zawartości gazów spalinowych w płynie chłodniczym, co pozwala zweryfikować szczelność uszczelki pod głowicą. Odczyt wartości prędkości obrotowej silnika oraz temperatury oleju silnikowego może się odbywać za pomocą standardowych sond pomiarowych lub też za pomocą uniwersalnego niezależnego miernika model MGT-300R stosowanego zarówno do silników ZI jak i ZS.

Sercem urządzenia jest nowoczesny, bardzo czuły i dokładny ( o czym świadczy klasa 0 wg OIML) układ pomiarowy amerykańskiej firmy Sensors.

Urządzenia dostępne na polskim rynku dzielą się na trzy klasy dokładności:0, która jest najwyższą oraz 1 i 2.

Analizator oferowany przez Italcom posiada ponadto wszystkie aktualnie niezbędne certyfikaty i dopuszczenia w tym najważniejsze, czyli Measuring Instrument Directive ( MID) 2004/22/CE.

Do analizatora AGS688 można dołączyć przystawkę do badania silników z zapłonem samoczynnym ( diesla) model OPA100.

W asortymencie firmy Cartec na uwagę zasługują dwa urządzenia. Pierwszym jest analizator spalin z dymomierzem typ CAPELEC CAP 3201, zapewniający pomiar 3,4 lub 5 składników. Urządzenie spełnia najnowsze europejskie wymagania MID, jest też zgodny z OIML R99 klasa 0 specyfikacja ISO 3930 oraz posiada dopuszczenia CE. Zaletą analizatora są jego ergonomiczne wymiary - 400 x 180 x 289 mm, oraz czas rozgrzewania wynoszący mniej niż 5 minut przy 20 C. Urządzenie wyróżnia się automatycznym zerowaniem co 30 minut, odprowadzaniem kondensatu, bluetooth.

Drugie z urządzeń to analizator spalin z dymomierzem typ DGA 1500. Analizator odznacza się krótkim nawet 3 minutowym czasem nagrzewania przy temperaturze zewnętrznej 23 stopni Celsjusza. Czas pomiaru urządzenia wynosi 5-6 sekund dla CO , CO , HC. Analizator posiada automatyczną kalibrację i przyjmowanie punktu zerowego oraz odczyt wartości sensora O.

Przy jego użyciu możliwy jest jeszcze pomiar obrotów i temperatury oleju. Urządzenie jest wyposażone w interaktywną, łatwą w użyciu klawiaturę, pilot zdalnego sterowania, drukarkę, kolorowy ekran LCD o wysokiej rozdzielczości. Komunikacja Bluetooth możliwa jest z dymomierzem, sondą  RPM i sondą pomiaru temperatury.

Na koniec warto pamiętać o legalizacji urządzeń. Pozwala ona wytypować błędy wskazań analizatora i stwierdzić, czy nie przekraczają one dopuszczalnych maksymalnych błędów. Pozwala także wykryć wady techniczne w urządzeniu takie jak na przykład zużyta sonda tlenowa, czy nieszczelna końcówka sondy spalin.

Dodaj komentarz