Templates by BIGtheme NET
Home / Oleje i smary / Olejowe wymagania automatycznych skrzyń biegów

Olejowe wymagania automatycznych skrzyń biegów

Ważnym zadaniem stojącym przed konstruktorami automatycznych skrzyni biegów jest zapewnienie, by elementy projektowanego podzespołu wrażliwe na nieodzowne tarcie były wstanie wytrzymać występujące  obciążenia przez możliwie najdłuższy czas funkcjonowania.

Inżynierskie przykazanie głosi, iż „Im nowocześniejsza przekładnia, tym większe wymagania wobec oleju”. Wynika to z faktu, że skrzynie biegów są coraz mniejsze, a muszą przenosić coraz większe momenty obrotowe. Nieodzownym środkiem staje się odpowiedniej jakości środek smarny.

Przekrój automatycznej skrzyni biegów

Problematyczne automaty

Zdaniem wielu tzw. „automaty” cechują się znacznie wyższą awaryjnością niż konwencjonalne, konstrukcje manualne. U źródeł wielu usterek winny nie jest „grzech” konstrukcji, tylko błędny serwis. Właściwy dobór i terminowa wymiana środku smarnego odpowiada za żywotność skrzyni biegów.

Specjaliści zgodnie uważają, że w większości nowych pojazdów pierwszą wymianę należy przeprowadzić po przebiegu ok. 60-100 tys. km, a kolejne w odstępach rzędu 30-40 tys. kilometrów.

Jeszcze prawie, że do końca ubiegłego wieku w skrzyniach automatycznych starszej generacji wystarczał olej typu Dexron II i Dexron III. Rozpowszechnienie konstrukcji cztero-, pięcio-, sześcio-, a nawet ośmiobiegowych wymogło oczekiwania producentów względem parametrów płynów ATF (automatic transmission fluid) używanych w tych skrzyniach. Producenci samochodów analogicznie jak w przypadku olejów silnikowych zaczęli określać je bardzo ściśle.

Dla oceny oleju przekładniowego wiążąca jest jego stabilność na utlenianie oraz odporność na ścinanie w obrębie przekładni hydrokinetycznej (odpowiednio dobrane modyfikatory lepkości wysokotemperaturowej), jak i ścieranie w obrębie zestawu przekładni planetarnych (odpowiednio trwałe modyfikatory lepkości). Nie wolno pominąć zdolności do szybkiego pochłaniania ciepła z węzłów tarcia. Olej wpływa na tłumienie drgań przekładni i może redukować hałas.

Przekładnie bezstopniowe CVT

Wysokiej jakości produkt smarny powinien zapewnić wysoką ochronę przed zużyciem i wykruszaniem zębów kół walcowych. Musi być wysoko odporny na pienienie oraz oksydacje w obrębie przekładni planetarnych. Depresatory stanowiące dodatek odpowiadają za poprawną pracę w różnych warunkach atmosferycznych w obrębie sterowników elektrohydraulicznych (spełniają funkcję oleju hydraulicznego). Detergenty  mają za zadanie utrzymać czystość podzespołów, a inhibitory zapewnić ochronę przed korozją.

Cechy wysokiej jakości olejów ATF (ang. Automatic Transmission Fluid): gwarantują bezawaryjne działanie przekładni, wydłużają okresy serwisowania automatycznej skrzyni biegów zwiększają odporność na ścieranie elementów współpracujących, stabilizują konstrukcję w każdy warunkach atmosferycznych, ułatwiają zmianę przełożeń, redukują temperatury pracy przekładni o ok. 15°C.

Przekładnie bezstopniowe CVT

Szczególnym rodzajem automatycznych urządzeń przekładniowych są przekładnie bezstopniowe CVT. Dedykowane im oleje muszą spełniać dokładnie te same wymagania co oleje do klasycznych skrzyń automatycznych, ale ich skuteczne użycie obwarowane jest dodatkowo:  wysoką odpornością w czasie na obciążenia tnące i termiczne (tylko oleje syntetyczne) oraz zdolnością do redukcji kontaktu łańcucha z powierzchniami stożkowymi wariatora w celu spowolnienia zużycia elementów współpracujących (odpowiednie modyfikatory tarcia, lepkości).

Skrzynie dwusprzęgłowe typu DSG 

Są to konstrukcję, które rozróżniamy na te posiadające sprzęgła suche oraz te, których sprzęgła są zanurzone w kąpieli olejowej. Dedykowane im oleje muszą spełniać dokładnie te same wymagania co oleje do klasycznych skrzyń automatycznych, ale ich skuteczne użycie obwarowane jest dodatkowo:  wysoką stabilnością po rozgrzaniu, odpornością na ścinanie (dzięki właściwie dobranym wiskozatorom), chłodzeniu współpracujących powierzchni ciernych sprzęgła, płynność w bardzo niskich temperaturach (odpowiednio dobrane depresatory), niska klasa lepkości SAE, wysoka odporność na utlenianie (wysokiej jakości przeciwutleniacze)

Cechy wysokiej jakości olejów dla Skrzynie dwusprzęgłowe typu DSG: wysoka odporność na ścinanie (stała lepkość przez całą żywotność oleju), stabilność termiczna i oksydacyjna, redukcja temperatury, redukcja tarcia, odporność na wysokie naciski, redukowanie zużycia złuszczeniowego (tzw. anti-pitting*), kompatybilność z uszczelnieniami.

Atrakcyjna specjalizacja

Praktycznie w każdym warsztacie możemy wymienić olej silnikowy. Z olejem do automatycznej skrzyni biegów pojawia się znaczący kłopot – bez kompletnego demontażu nie da się nigdy wymienić całego znajdującego się w nich oleju. W dodatku w wielu przypadkach tylko specjaliści potrafią dobrać odpowiedni olej do skrzyni. W środowisku warsztatowców pokutuje przekonanie, absolutnie błędne i szkodliwe, że do każdego „automatu” stosuje się taki sam „czerwony ATF”. Mało tego, bywają sytuacje, gdy do oleju przedostaje się płyn chłodniczy, co skutkuje znaczącym skróceniem okresu eksploatacji takiej skrzyni. Naprawdę tylko doświadczony fachowiec będzie potrafił ocenić na podstawie wyglądu spuszczanego oleju potrafią ocenić stan techniczny całej przekładni oraz zdiagnozować konieczność jej naprawy. Wiele o kondycji przekładni mówią np. opiłki znajdujące się w filtrze oleju.

Świadczenie usług w zakresie obsługi automatycznych skrzyni biegów, jak i wymiany oleju przekładniowego świadczy o wysokim poziomie warsztatu, a w dobie rosnącej popularności „automatów” to także ciekawy pomysł na wybicie się ponad okoliczną konkurencję.

Decydując się na dany olej należy pamiętać, że wątpliwe produkty powodują konieczność wcześniejszej naprawy skrzyni. Mogą nie tylko zaburzać prawidłowe sterowanie zmianą przełożeń, lecz także niszczyć uszczelki. Pierwszym zadaniem jest dokładne określenie modelu pojazdu (marka, model, silnik, rocznik), a następnym – określenie typu i modelu zamontowanej w nim skrzyni. Potem konieczne staje się odnalezienie w książce serwisowej typu oleju i/lub norm i specyfikacji olejowej.

Ostatni krok często jest bardzo trudny lub wręcz niewykonalny. Dlatego też firmy produkujące oleje umieszczają na swoich stronach internetowych specjalne narzędzia, umożliwiające dobór właściwego oleju.

Pitting – tzw. zużycie wykruszające –przyczyną jest zmęczenie warstwy wierzchniej. Pitting występuje w układach, które są bezpośrednio w kontakcie z substancją smarującą. Proces zużycia wykruszającego składa się z trzech etapów. Pierwszym z nich jest tworzenie się mikroszczelin pod wpływem zmęczenia. Drugim jest rozrywanie (powiększanie) mikroszczelin pod wpływem wtłaczanego smaru przy przetaczaniu elementów względem siebie. Trzecim etapem jest wyrywanie cząstek materiału z warstwy.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.